29 września 2026 roku w Brukseli miało miejsce ważne spotkanie, w którym uczestniczył marszałek Łukasz Prokorym, reprezentując Województwo Podlaskie oraz koalicję EURegions4cohesion, zrzeszającą 149 europejskich regionów. Wydarzenie to było okazją do zaprezentowania wspólnego stanowiska dotyczącego przyszłości polityki spójności w Unii Europejskiej.

Przyszłość budżetu UE

W trakcie debaty omawiano kwestie związane z budżetem Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz przyszłość polityki spójności po 2027 roku. Regiony pragną mieć większy wpływ na wydatkowanie funduszy unijnych, dążą do stabilnego finansowania oraz do aktywnego uczestnictwa w podejmowaniu kluczowych decyzji dotyczących ich rozwoju.

Głos podlaskiego regionu

„Reprezentuję dzisiaj Województwo Podlaskie – region, który jako zewnętrzna granica Unii Europejskiej na co dzień stawia czoła geopolitycznym i terytorialnym wyzwaniom Wspólnoty. Z tej perspektywy widać, że silna, konkurencyjna i bezpieczna Europa nie może istnieć bez podmiotowych i stabilnych finansowo regionów” – podkreślił Łukasz Prokorym.

Postulaty koalicji EURegions4cohesion

W trakcie spotkania koalicja EURegions4cohesion zaprezentowała stanowisko 149 regionów z całej Europy, apelując o zachowanie silnej i odrębnej polityki spójności, która obejmie wszystkie regiony europejskie. Regiony domagają się również, aby system finansowania lepiej odpowiadał ich różnym potrzebom oraz dawał samorządom większy wpływ na podejmowanie decyzji.

Odrębny budżet na politykę spójności

Marszałek zaznaczył, że przedstawione stanowisko koalicji jest „jednoznacznym głosem całej Europy samorządowej”. „Przed trójstronnymi negocjacjami w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych musimy stanowczo przypomnieć, że Polityka Spójności powinna być fundamentem europejskiego projektu i skierowana do wszystkich regionów” – dodał.

Bezpieczeństwo finansowe regionów

Jednym z kluczowych postulatów koalicji jest stworzenie odrębnego budżetu na politykę spójności. Regiony pragną, aby jego wartość nie była niższa niż w latach 2021-2027. Proponują również wprowadzenie „siatki bezpieczeństwa”, zapewniającej, że każda kategoria regionów otrzyma co najmniej 75 proc. dostępnych środków.

Wpływ na inwestycje

Regiony chcą mieć większy wpływ na planowanie i realizację inwestycji finansowanych z funduszy UE. Proponowane jest utworzenie rozdziałów regionalnych w ramach planów krajowych, co pozwoliłoby regionom na współdecydowanie o przeznaczeniu środków na konkretne inwestycje.

Ochrona funduszy regionalnych

Koalicja domaga się również, aby fundusze przeznaczone dla regionów nie mogły być zmieniane ani zmniejszane przez rząd krajowy bez formalnej zgody lokalnych władz.

Wyzwania dla Podlaskiego

Dla Województwa Podlaskiego przyszłość polityki spójności ma szczególne znaczenie, ponieważ region ten znajduje się na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej i zmaga się z wyzwaniami wynikającymi z geopolitycznych zmian. Marszałek zwrócił uwagę, że regiony przygraniczne odgrywają istotną rolę nie tylko w swoim rozwoju, ale także w zapewnieniu bezpieczeństwa całej Wspólnoty.

Sprawiedliwość terytorialna w UE

„Unia Europejska potrzebuje sprawiedliwego podejścia terytorialnego. Regiony przygraniczne biorą na siebie ogromną odpowiedzialność za stabilność całej Wspólnoty. Niezbędne jest zapewnienie im przewidywalnych ram finansowania oraz utrzymanie unijnych stawek współfinansowania, aby móc sprostać wyzwaniom transformacji i budować odporność Europy” – dodał.

Postulaty dotyczące spójności

Koalicja proponuje również wprowadzenie zasady „do no harm to cohesion”, co oznacza, że środki przeznaczone na rozwój regionów nie mogą być przenoszone do innych polityk bez ich zgody. Chcą również, aby finansowanie nie było wstrzymywane z powodu krajowych reform, na które samorządy nie mają wpływu.

Potrzeba uproszczenia zasad

W dokumentach koalicji podkreślono, że rozwiązania finansowe oraz wskaźniki powinny odpowiadać rzeczywistym potrzebom poszczególnych regionów. Płatności regionalne nie mogą być wstrzymywane z powodu niewykonania reform krajowych, które są poza kontrolą samorządów.

Uproszczenie zasad korzystania z funduszy

Stanowisko EURegions4cohesion zawiera również postulaty dotyczące uproszczenia zasad dostępu do funduszy unijnych, utrzymania zasady N+3, zwiększenia prefinansowania oraz środków na pomoc techniczną.

Integracja polityki spójności z innymi działaniami UE

Regiony podkreślają również potrzebę lepszego powiązania polityki spójności z działaniami UE na rzecz konkurencyjności, innowacji i transformacji klimatycznej. Wsparcie dla regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji oraz ułatwienie dostępu do europejskich instrumentów finansowych dla lokalnych firm i instytucji pozostaje kluczowe.

Ważny głos województwa

Udział marszałka Łukasza Prokoryma w debacie w Parlamencie Europejskim był ważną okazją do przedstawienia perspektywy Województwa Podlaskiego, które znajduje się na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Jak zaznaczył, to spotkanie było niezwykle istotne, aby głos regionów, które potrzebują wsparcia, został usłyszany dla dobra całej Wspólnoty.

Uczestnicy debaty

W dyskusji brali udział przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej oraz władz regionalnych z różnych zakątków Europy. Wśród uczestników znaleźli się m.in. wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego Younous Omarjee, przewodnicząca regionu Nowa Akwitania Alain Rousset, a także przewodniczący Komisji REGI Dragoş Benea oraz Komisji COTER Vasco Alves Cordeiro. W debacie głos zabierali także europosłowie z różnych grup politycznych oraz przedstawiciele regionów z Włoch, Finlandii, Słowacji, Czech, Hiszpanii, Austrii, Francji, Niemiec i Polski. Obok marszałka Łukasza Prokoryma obecny był również wicemarszałek województwa łódzkiego Piotr Wojtysiak.

źródło: podlaskie.eu