Kongres Smart Village odbędzie się 22 października w Białymstoku, a marszałek podkreślił jego znaczenie jako przykład efektywnej współpracy między Politechniką Białostocką, samorządem województwa oraz administracją rządową. Istotnym elementem inicjatywy jest projekt RuralStrat, który będzie miał kluczowy wpływ na przyszły rozwój regionu.

Wizje na przyszłość

„Szczególnie ważne będą dla nas propozycje dotyczące dostępu do internetu, odnawialnych źródeł energii, telemedycyny, rozwoju e-urzędów oraz edukacji, w tym nauki zdalnej” – powiedział Łukasz Prokorym.

Jak zaznaczył, rekomendacje opracowane podczas kongresu zostaną uwzględnione w zaktualizowanej Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego, a następnie w regionalnych dokumentach planistycznych dotyczących rozwoju oraz funduszy europejskich, w tym tych wspierających lokalny rozwój kierowany przez społeczność.

Europejska koncepcja

Marszałek zwrócił uwagę, że projekt RuralStrat i Kongres Smart Village są zgodne z europejską koncepcją „prawa do pozostania”, która zakłada, że mieszkańcy powinni mieć możliwość życia i rozwijania się w swoich rodzinnych miejscowościach, bez konieczności wyjazdu z powodu braku dostępu do edukacji, usług publicznych czy opieki zdrowotnej.

Idea Smart Village, czyli inteligentnej wsi, opiera się na wykorzystaniu nowych technologii oraz cyfryzacji w celu poprawy jakości życia mieszkańców. Kluczowe jest nie tylko wprowadzenie nowoczesnych usług, ale także przeciwdziałanie wykluczeniu i depopulacji oraz stworzenie warunków, które zachęcą młodych ludzi do pozostania w swoich rodzinnych miejscowościach.

Ważna debata

Karol Wasilewski, prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Województwa Podlaskiego, zauważył, że dotychczasowa debata skupiała się głównie na koncepcji Smart City. „Brakuje jednak równie szerokiej dyskusji na temat inteligentnego rozwoju mniejszych miejscowości. Duża część społeczeństwa żyje w mniejszych miejscowościach, które borykają się z wieloma problemami. Chcemy stworzyć przestrzeń do rozmowy o tych wyzwaniach i wspólnie szukać rozwiązań” – zaznaczył.

Współpraca z uczelniami

Politechnika Białostocka jest jednym z kluczowych partnerów Kongresu Smart Village Polska, realizując wspólnie z Województwem Podlaskim, Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Siecią Badawczą Łukasiewicz – ITECH Instytutem Innowacji i Technologii projekt RuralStrat, który dotyczy koncepcji inteligentnej wsi.

Rektor uczelni, prof. Marta Kosior-Kazberuk, podkreśliła, że tematyka Smart Village obejmuje szeroki zakres zainteresowań badawczych pracowników uczelni. „To kompleksowe rozwiązania, które dotyczą technologii cyfrowych, infrastruktury, energetyki oraz zagadnień związanych ze środowiskiem, żywnością, obronnością i rozwojem społecznym” – dodała.

Kontynuacja inicjatywy

Dr Rafał Rosiński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, zaznaczył, że Kongres Smart Village jest kontynuacją inicjatywy rozpoczętej w Koszalinie. „Kongres jest skierowany przede wszystkim do samorządowców, w tym wójtów z gmin wiejskich, którzy implementują inteligentne rozwiązania dla mieszkańców. Nie możemy sobie wyobrazić tych działań bez zaangażowania środowiska naukowego, które przedstawia dobre praktyki i rozwiązania sprawdzające się zarówno w Polsce, jak i za granicą” – dodał wiceminister.

Jak podkreślił, podstawą wdrażania koncepcji Smart Village powinny być konkretne potrzeby mieszkańców, dotyczące zarówno gmin w pobliżu dużych miast, jak i miejscowości peryferyjnych, gdzie istotną rolę odgrywa rolnictwo.

Cyfryzacja jako klucz

Wiceminister podkreślił również znaczenie cyfryzacji, która jest jednym z kluczowych elementów koncepcji inteligentnej wsi. Dotyczy to rozwoju e-urzędów, ułatwienia kontaktu mieszkańców z administracją oraz podnoszenia kompetencji cyfrowych. Kluczowe dla skutecznego wdrażania tych rozwiązań jest zapewnienie powszechnego dostępu do szybkiego internetu oraz likwidacja tzw. białych plam, czyli obszarów z ograniczonym dostępem do infrastruktury telekomunikacyjnej.

„Umożliwia to między innymi pracę zdalną i hybrydową, co pozwala mieszkańcom korzystać z możliwości, jakie oferuje wieś, bez rezygnacji z zawodowych perspektyw. Dlatego tak istotna jest rozbudowa infrastruktury cyfrowej, na którą przeznaczane są również środki z Krajowego Planu Odbudowy” – podkreślił dr Rafał Rosiński.

Inne obszary rozwoju

Wśród kluczowych obszarów rozwoju Smart Village wymienił także usprawnienie transportu, nowoczesne zarządzanie gospodarką odpadami, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz współpracę z organizacjami pozarządowymi. Ważną rolę w tym procesie odgrywają także lokalne grupy działania, wspierające inicjatywy odpowiadające na potrzeby lokalnych społeczności.

Projekt RuralStrat zainaugurowano w maju 2026 roku, a jego realizacja prowadzona jest przez Politechnikę Białostocką we współpracy z zespołem ponad 80 naukowców. Partnerami projektu są także Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Województwo Podlaskie, a wspierającą instytucją – Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii.

Jak wyjaśniła dr Marta Małecka-Dobrogowska, kierująca realizacją projektu, jego celem jest identyfikacja i ocena rozwiązań dostosowanych do rzeczywistych potrzeb mieszkańców wsi. Efektem mają być rekomendacje wspierające kształtowanie polityki rozwoju obszarów wiejskich na poziomie krajowym oraz regionalnym.

Kongres Smart Village Polska stanowi doskonałą okazję do wymiany doświadczeń między samorządowcami, naukowcami, przedstawicielami administracji oraz sektora prywatnego. Organizatorzy pragną pokazać, że nowoczesna wieś to nie tylko nowe technologie, ale również lepszy dostęp do usług, możliwości pracy i edukacji oraz wyższa jakość życia.

źródło: podlaskie.eu