Polska onkologia zyskuje nowe metody leczenia, a w 2025 roku refundacją objęto 152 innowacyjne terapie, w tym 63 dotyczące onkologii, jak wynika z raportu dotyczącego realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej. Mimo rosnącego odsetka wyleczalności nowotworów, nie wszystkie nowoczesne rozwiązania okazały się skuteczne w poprawie efektywności leczenia, co podkreślają eksperci.

Postęp w onkologii

„Nie wszystkie nowotwory da się wyleczyć nowymi metodami, co nie oznacza braku postępu. Onkologia rozwija się powoli, ale te małe kroki przynoszą ogromne zmiany. Zaczynałem w drugiej połowie lat 70. XX wieku, a odsetek wyleczeń wzrósł co najmniej dwukrotnie” – zauważa prof. dr hab. n. med. Jacek Jassem, kierownik Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. „Obecnie wynosi on około 60 proc., podczas gdy na początku mojej kariery oscylował wokół 25–30 proc.”

Wyzwania w diagnostyce i leczeniu nowotworów

Nowotwory złośliwe stanowią jedno z największych wyzwań zdrowotnych w Polsce, będąc drugą najczęstszą przyczyną zgonów wśród dorosłych. Co roku diagnozuje się ponad 180 tys. nowych przypadków, a liczba zgonów przekracza 100 tys. W miarę starzenia się społeczeństwa oraz wydłużania długości życia przewiduje się dalszy wzrost zachorowań onkologicznych, jak wskazuje raport CMKP dotyczący profilaktyki onkologicznej.

Nadzieje na przyszłość

„Jest duża nadzieja, że postęp będzie kontynuowany, co przyczyni się do zmniejszenia liczby nowotworów, wobec których nie mamy skutecznych terapii” – dodaje prof. Jassem. „Niestety, nadal istnieją nowotwory, dla których brakuje efektywnych metod leczenia, zwłaszcza w stadium zaawansowanym. Przykładem jest rak trzustki, choć są nowe optymistyczne doniesienia dotyczące leków celowanych w tym obszarze.”

Metody leczenia nowotworów

Ministerstwo Zdrowia wskazuje na główne metody leczenia nowotworów, które obejmują chirurgię, chemioterapię, radioterapię, immunoterapię, terapie celowane, leczenie hormonalne oraz opiekę paliatywną. Wybór metody leczenia zależy od rodzaju nowotworu, jego stadium oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Prof. Jassem podkreśla, że nie wszystkie nowo rozwijane terapie okazały się skuteczne.

Rozczarowania w onkologii

„Jednym z większych rozczarowań jest eskalacja dawek leków cytotoksycznych w chemioterapii. Wydawało się, że to pozwoli przełamać oporność nowotworów, ale tak się nie stało z wielu powodów. Innym rozczarowaniem są terapie antyangiogenne, które miały za zadanie hamować powstawanie naczyń krwionośnych, ale nie przyniosły oczekiwanych rezultatów” – mówi profesor z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Perspektywy rozwoju terapii

Prof. Jassem wymienia również terapie genowe i szczepionki przeciwnowotworowe jako obszary, które jak dotąd nie przyniosły przełomu, ale są intensywnie badane. „Szczepionki są skuteczne w zapobieganiu chorobom zakaźnym. Nowotwory różnią się antygenowo od zdrowych komórek, więc oczekiwano, że podobny mechanizm zadziała. Jak dotąd jednak w użyciu jest tylko jedna szczepionka, która nie jest powszechnie stosowana z powodu lepszych alternatyw” – dodaje.

Wyzwania w systemie opieki onkologicznej

W raporcie „Diagnoza zmian w opiece onkologicznej i hematologicznej 2025” opracowanym przez zespół All.Can Polska, wskazano na problemy z opóźnieniami w diagnostyce, brakiem kadry oraz niedofinansowaniem procedur, które hamują pełne wykorzystanie potencjału nowych terapii. Rok 2025 przyniósł jednak istotne zmiany: rozszerzono katalog refundowanych badań oraz zaplanowano inwestycje w sprzęt, a także opracowano koncepcje organizacyjne dla ośrodków leczenia raka płuca. Eksperci wskazują na potrzebę szybszej diagnostyki oraz lepszego dostępu do profilowania genomowego pacjentów.

źródło: newseria.pl