Nieprawidłowości w mikrobiocie jelitowej mogą prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. Jej skład wpływa na układ odpornościowy, metabolizm, a nawet zdrowie psychiczne. Naukowcy zauważają, że kluczowy dla kształtowania mikrobioty jest okres pierwszych tysięcy dni życia. Obserwują także, jak biotyki mogą pomóc w zapobieganiu i łagodzeniu niektórych schorzeń u dzieci.

Znaczenie mikrobioty jelitowej

Skład mikrobioty jelitowej ma ogromny wpływ na nasze zdrowie, w tym zdrowie psychiczne. Często mówi się o relacji mózg-jelito. Aby mikrobiota była zrównoważona, konieczne są odpowiednia dieta, nawyki oraz potencjalna suplementacja biotykami – wyjaśnia dr hab. Katarzyna Neffe-Skocińska z Katedry Technologii Gastronomicznej i Higieny Żywności SGGW w Warszawie. To pojęcie obejmuje zarówno probiotyki, prebiotyki, synbiotyki, jak i postbiotyki. Coraz częściej mówi się także o parabiotykach, czyli martwych komórkach korzystnych mikroorganizmów.

Badania nad biotykami

W przeglądzie zatytułowanym „Biotics and Children’s and Adolescents’ Health: A Narrative Review”, który ukazał się w 2024 roku w czasopiśmie „Children”, autorzy wskazują na możliwą skuteczność probiotyków, prebiotyków i synbiotyków w kontekście różnych schorzeń u dzieci, podkreślając jednocześnie potrzebę dalszych badań klinicznych. Zauważają, że dysbioza, czyli zaburzenia równowagi mikrobioty, może być związana m.in. z chorobami układu pokarmowego, alergiami, otyłością oraz niektórymi problemami psychicznymi.

Wczesne kształtowanie mikrobioty

Z analizy przeprowadzonej przez greckich naukowców wynika, że kluczowe jest kształtowanie mikrobioty w pierwszych tysiącach dni życia dziecka. To okres istotny dla rozwoju metabolizmu, układu odpornościowego i funkcji poznawczych. Dlatego wspieranie prawidłowego składu mikrobioty od samego początku może mieć długofalowe znaczenie dla zdrowia.

Wpływ diety na mikrobiotę

Mówi się, że to, czym „wykarmimy” mikrobiotę w młodości, wpłynie na nią przez całe życie. Nasze nawyki żywieniowe oraz sposób odżywiania, które przejmujemy od rodziców, mają tu kluczowe znaczenie. Również otoczenie, w którym dorastamy, takie jak środowisko miejskie czy wiejskie, a także to, czy żyjemy w kraju rozwiniętym lub rozwijającym się, ma duże znaczenie – tłumaczy ekspertka SGGW.

Wyzwania związane z dietą

Ekspertka zauważa, że utrzymanie prawidłowego składu mikrobioty jelitowej u dzieci jest utrudnione przez powszechny dostęp do wysoko przetworzonej żywności oraz dużą konsumpcję tłuszczów utwardzonych i cukrów prostych.

Źródła korzystnych bakterii

Jak podkreśla, jednymi z najlepszych źródeł korzystnych bakterii w diecie są produkty fermentowane.

Nie możemy jednak stwierdzić, że żywność fermentowana zawiera probiotyki, ponieważ są to mikroorganizmy, które muszą mieć naukowo potwierdzone działanie prozdrowotne. Zbilansowana dieta powinna obejmować kiszonki, zakwas z buraków, ogórki czy kapustę kiszoną – dodaje dr hab. Katarzyna Neffe-Skocińska. Jednakże suplementacja również nie powinna być pomijana.

Suplementacja biotyków

Ekspertka sugeruje, że najlepiej wprowadzać biotyki do diety dzieci pod kontrolą lekarza lub dietetyka. Osoby, które chcą to robić samodzielnie, powinny zwracać uwagę na etykiety produktów. Kluczowe są rodzaj, gatunek i szczep bakterii probiotycznych. Producenci suplementów często nie zamieszczają jednak informacji o ostatnim elemencie na etykiecie.

Na przykład w nazwie Lactobacillus rhamnosus GG, pierwszy człon oznacza rodzaj, rhamnosus to gatunek, a GG to szczep. Ten ostatni element powinien być uwzględniony na etykiecie – dodaje. Warto również zwrócić uwagę na dawkę, czyli stężenie korzystnych bakterii w preparacie. Zgodnie z zaleceniami organizacji zajmujących się tym tematem, minimalna dawka terapeutyczna wynosi 10⁶ jednostek tworzących kolonię (CFU) na gram produktu lub na mililitr preparatu.

Planowanie kuracji

Jak podkreśla, nadal istnieje wiele pytań dotyczących planowania takich kuracji u dzieci, w tym czas trwania, wybór szczepów oraz ich kombinacje. To wciąż otwarty temat wymagający dalszych badań.

Wytyczne i zalecenia

Światowa Organizacja Gastroenterologii (WGO) publikuje szczegółowe wytyczne dotyczące stosowania probiotyków i prebiotyków w przypadku dzieci i dorosłych cierpiących na schorzenia układu pokarmowego. Dotyczą one konkretnych szczepów lub ich kombinacji w konkretnych wskazaniach, a każde z nich wymaga innego dawkowania oraz czasu leczenia. Wg WGO, niektóre preparaty mogą być pomocne m.in. w przypadku nieżytu żołądkowo-jelitowego, zapobieganiu biegunce związanej z antybiotykoterapią, leczeniu kolki niemowlęcej czy bólu brzucha.

Prognozy rynku probiotyków

Według raportu Grand View Research z 2025 roku, globalny rynek produktów probiotycznych (w tym żywności, napojów, suplementów diety oraz produktów dla zwierząt) jest wyceniany na 114 miliardów dolarów. Prognozy wskazują na silny trend wzrostowy – do 2033 roku rynek może urosnąć niemal trzykrotnie, osiągając wartość 301,2 miliarda dolarów (CAGR na poziomie 12,8% w latach 2026–2033).

źródło: newseria.pl